معرفي  سيستم هاي  پرداخت ملي

    سامانه هاي پرداخت ملي (National Payment Systems) بستري لازم براي پرداخت هاي الکترونيکي بين بانکي و زيرساختار لازم براي توسعه خدمات الکترونيکي بانکي براي عرضه اقتصادي- اجتماعي کشور است که منجر به توسعه و اشاعه مبادلات الکترونيکي به جاي مبادلات کاغذي مي گردد.

     انجام پرداخت ها در سطح ملي هدف اصلي است، اما امکان انجام مبادلات پولي با ساير کشورها ايجاب مي‌نمايد که در پياده سازي اين سيستم ها از استانداردهاي بين المللي نيز استفاده شود.

    پياده سازي سامانه هاي پرداخت ملي به لحاظ ابعاد مختلف آن از قبيل نظارت فني و مهندسي، قوانين و مقررات، عرف بازار، آداب جامعه، زيرساختارهاي ارتباطي و غيره نيازمند عزم ملي و همکاري دسته جمعي است و توجه به تجارب ساير کشورها و رهنمودهاي بانک بين المللي تسويه که حاصل هم انديشي کشورهاي پيشرو در اين زمينه است، ضروري مي باشد.

     

    تعريف سامانه هاي پرداخت ملي
    يک سامانه پرداخت ملي مجموعه اي از سيستم ها و روش هايي است که موجب امکان انجام عمليات بانکي پاياپاي و تسويه پرداخت هاي بين بانکي را در سراسر کشور فراهم مي آورد و انجام معاملات تجاري و بانکي را براي مشتريان بانک ها تسهيل مي نمايد. منظور از پرداخت بين بانکي، پرداخت يک بانک به بانک ديگر بابت معاملات فيمابين و يا اجراي دستور پرداخت مشتري يک بانک به نفع بانک يا مشتري بانک ديگر است. با توجه به پراکندگي جغرافيايي شعب بانک ها، اين سيستم ها تأثير فراواني در سرعت و دقت ارائه خدمات پرداخت بين بانکي خواهند داشت.  تشابهات زيادي بين سيستم هاي پرداخت ملي و نظام حمل و نقل کشور مي توان مشاهده کرد. هر دو اين سيستم ها زيربناهايي اساسي و حياتي براي عملکرد صحيح اقتصاد کشور محسوب مي شوند

    بنابراين سيستم هاي پرداخت ملي ترکيبي از سيستم هاي پاياپاي و تسويه، بانک ها، مؤسسات اعتباري و مؤسسات مالي و مجموعه اي از ابزارهاي پرداخت از جمله کارتهاي بانکي، چک ها وساير ابزار پرداخت است که افراد حقيقي و حقوقي را قادر مي سازد که نسبت به انتقال وجوه اقدام و پرداختهاي خود را به انجام رسانند.

    سامانه پرداخت ملي زيرساختار بانکداري الکترونيکي است و بستر لازم براي ارائه انواع خدمات الکترونيکي بانکي توسط بانک ها و مؤسسات مالي اعتباري مي باشد. 

    سامانه پرداخت ملي داراي سه سامانه اصلي، يک سامانه امنيتي و دو سامانه جانبي است که به ترتيب به شرح زير مي باشند:

    1-     سامانه تسويه ناخالص آني (RTGS) - ساتنا

    2-     سامانه تسويه اوراق بهادار الکترونيکي (SSSS) - تابا

    3-     سامانه اتاق پاياپاي الکترونيکي (ACH) - پايا

    4-     سامانه تصوير چک (CIS) 

    5-  سامانه مبارزه با پولشويي (AML)