دستاوردهاي حوزه پرداخت و نظارت بانکي بانک مرکزي

     

    همزمان با برگزاري پنجاه و ششمين نشست ساليانه مجمع عمومي بانک مرکزي، از دستاوردهاي اين بانک در حوزه فناوري اطلاعات از جمله سامانه‌هاي نوين نظارت بر سيستم بانکي و پولي کشور و سامانه‌‌هاي تسهيل کننده پرداخت همراه، با حضور رييس جمهوري رونمايي شد.

    به گزارش روابط عمومي بانک مرکزي، در اين نمايشگاه که صبح روز دوشنبه 9 اسفندماه 1395، در حاشيه نشست مجمع عمومي اين بانک برگزار شد، پيشرفت‌‌هاي فناوري حوزه پرداخت و نظارت بانکي از جمله «مرکز کنترل و نظارت اعتبارات»، «پرداخت همراه»، «سامانه نسيم»، «سامانه رفع تعهد»، «سامانه بازار بين بانکي ريالي»، «سامانه بازار بين بانکي ارزي»، «سامانه نظارت الکترونيکي بانک‌ها»، «سامانه مجوزهاي بانکي»، «سامانه ارتباط الکترونيکي با قوه قضائيه» و «سامانه پيگيري شکايات» رونمايي شدند.
    سامانه‌هايي که در اين نمايشگاه معرفي شدند عبارتند از :

    مرکز کنترل و نظارت اعتبارات

    صدور کارت اعتباري، يکي از سياست‌هاي تشويقي است که باعث افزايش استفاده عمومي از کارت‌هاي پرداخت خواهد شد. در اين نوع از کارت‌هاي بانکي، دارنده کارت براي انجام خريد، نيازي به داشتن سپرده در بانک ندارد و باتوجه به اعتبار خود نزد بانک، تا سقف معيني مي‌تواند اقدام به خريد کرده و پس از مدت معيني بازپرداخت کند. بر همين اساس صدور کارت اعتباري، نياز به شناسايي مشتريان بانک و ريسک اعتباري آن‌ها دارد که به اين منظور شرکت‌هايي تاسيس مي‌شوند و ريسک مشتريان را به صورت عام مي‌سنجند و موسسات ارايه‌کننده کارت اعتباري با استناد به گزارش اعتباري دريافتي از اين شرکت‌ها به اشخاص مختلف، اعتبار تخصيص مي‌دهند.

    با صدور آيين نامه‌اي با عنوان «دستورالعمل اجرايي صدور و راهبري کارت خريد اعتباري»، وجود نهادي با عنوان «مرکز کنترل و نظارت اعتبارات -مکنا» پيش بيني شده است و تمام بانک‌ها و موسسات اعتباري موظف هستند قبل از صدور کارت اعتباري، با ارسال موارد درخواستي، اطلاعات را از اين مرکز استعلام کنند. به تعبيري ديگر، مرکز کنترل و نظارت اعتبارات، تمام اطلاعات مربوط به کارت‌هاي اعتباري صادر شده اعم از اعتبار اعطايي، اعتبار مصرفي و وضعيت بازپرداخت بدهي‌هاي آن را مديريت کرده و از داده‌هاي آن براي بخش پايه اعتبارسنجي کارت‌هاي اعتباري استفاده مي‌شود.

    پرداخت همراه

    از طريق سامانه «پيوند» اين امکان فراهم مي‌شود که با مجازي‌سازي کارت‌هاي بانکي موجود و همچنين تطبيق شناسه‌هاي شبکه‌اي با شماره کارت، علاوه بر ارتقاي امنيت، بهره‌گيري از ساير شناسه‌ها‌ را در کنار کارت‌ها ميسر مي‌کند. در نتيجه با ايجاد بانک اطلاعاتي متشکل از شماره‌هاي موبايل و شماره کارت مشتريان، امنيت پرداخت‌هاي بر روي بستر USSD ارتقا يافته و همچنين بستر لازم براي پياده‌سازي روش توکنيزيشن (Tokenization) ايجاد مي شود.
    همچنين فناوري ديگري که امروز معرفي شد، امضاي همراه است. امضاي همراه، امضا ديجيتالي تهيه شده از طريق دستگاه تلفن همراه کاربران است که کاربردهاي متنوعي از جمله تسهيل احراز هويت و يا تاييد تراکنش‌ها با قابليت انکارناپذيري بالا دارد.

    سامانه نسيم

    انتقال حساب هاي دولتي به بانک مرکزي با ايجاد سامانه نسيم محقق شد. با استفاده از امکانات اين سامانه، امکان تمرکز و مديريت يکپارچه حساب‌هاي دولتي فراهم شده و از امکانات تمام بانک‌هاي کشور براي دريافت و پرداخت‌هاي دولتي در قالب تمام ابزارهاي کاغذي و الکترونيکي استفاده مي شود.

    سامانه رفع تعهد

    به منظور حصول اطمينان از برگشت ارز به چرخه تجاري کشور و همچنين کنترل ارز تخصيصي از لحظه ثبت سفارش تا ترخيص کالا، سامانه رفع تعهد راه اندازي شده است. در اين سامانه عملکرد تک‌تک واردکنندگان بر مبناي ارز تخصيصي و ارزش کالاي وارداتي رصد مي‌شود.

    سامانه بازار بين بانکي ارزي

    در اين سامانه امکان مذاکره، ثبت عرضه و تقاضا و همچنين معامله ارزهاي بانک‌هاي داخل کشور مطابق روال‌هاي استاندارد بين المللي صورت مي پذيرد.

    سامانه بازار بين بانکي ريالي

    با توجه به راه اندازي بازار بين بانکي ريالي، اين سامانه زيرساختي را براي ثبت و مديريت ريز مذاکرات، ثبت عرضه و تقاضا و تحقق معاملات بازار پول داخلي بين بانک‌هاي کشور را ايجاد کرده و امکان رصد و پايش لحظه‌اي را براي بانک مرکزي فراهم مي کند.

    سامانه نظارت الکترونيکي بانک‌ها

    تغيير از نظام نظارت سنتي به نظارت داده محور از طريق اين سامانه صورت مي‌گيرد. به گونه اي که با اخذ داده هاي جزئي از حساب بانک‌ها و عرضه آن در قالب شاخص‌هاي نظارتي، امکان نظارت استاندارد و همه جانبه بانک مرکزي بر عملکرد بانک‌ها را مطابق با دفاتر اصلي آنها محقق مي‌کند.

    سامانه مجوزهاي بانکي

    در اين سامانه درخواست و پيگيري انواع مجوزهاي بانکي صادر شده توسط بانک مرکزي در قالب نظامي واحد پياده سازي شده است.
    سامانه پيگيري شکايات

    يکي از مهمترين وجوه مسئوليت اجتماعي، فراهم آوردن امکان ثبت و پيگيري شکايات مردم و مشتريان از نظام بانکي است که با اين سامانه تحقق يافته است. در اين سامانه تمام فرايند مربوط به ثبت شکايت تا ارجاع آن به واحد يا بانک مربوطه و پيگيري نتيجه آن از طريق وبسايت بانک مرکزي اجرا مي شود.

    سامانه ارتباط الکترونيکي با قوه قضائيه

    با توجه به حجم انبوه شکايات مالي و آراي محاکم در خصوص محکوميت‌هاي مالي و به منظور کاستن از زمان صدور حکم قضايي تا اجراي آن در نظام بانکي، اين سامانه با برقراري ارتباط سيستمي بين بانک مرکزي، بانک‌ها و قوه قضائيه ايجاد شده است.

    1395/12/10